کلیسای وانک اصفهان

نام دیگر کلیسای وانک، آمنا پرکیچ است که در محله زیبای جلفای اصفهان و در چهارراه حکیم نظامی خیابان نظر شرقی واقع است.وانک در زبان ارمنی به معنای صومعه است.کلیسای وانک از کلیساهای تاریخی ارمنیان است که قدمت آن به دوره صفوی و شاه عباس دوم می­رسد. این کلیسا از زیباترین و بزرگترین کلیساهای اصفهان است.گفته می­شود که این کلیسا از روی کلیسای سنت استپانوس در جلفای آذربایجان کپی برداری شده است.

تاریخچه کلیسا وانک

شاه عباس در سال ۱۶۰۵ میلادی ارمنیان جلفای آذربایجان را به اصفهان کوچاند. ارمنیان پس از استقرار در اصفهان، اولین کلیسای اصفهان یعنی همین کلیسای وانک را بر پا ساختند.  اين کليسای با شکوه در سال ۱۰۱۵ هجری قمری برابر ۱۶۰۵ ميلادی ساخته شد و پس از ۵۰ سال در سال ۱۰۶۵ هجری قمری برابر ۱۶۵۵ ميلادی توسعه يافت و به شکل امروزی در آمد.

تمامی ديوارهاي داخلی کلیسا از تزئينات نقاشي رنگ و روغن و آب طلا که به سبك ايراني و همچنین تصاويري از زندگي مسیح که متاثر از نقاشي ايتاليايي است وجود دارد.

اين کليسا دارای گنبدی عظيم و ديوارهای بلند است که دور تا دور گنبد داستان خلقت آدم و حوا است که به دست نقاشان ارمنی ترسيم شده­اند. بر محراب کليسا نيز تصاويری مرتبط به حضرت مسيح نقاشی شده است. نمای خارجی گنبد با آجر ساده پوشانده شده است.

در گوشه حياط کليسا برج ناقوس زيبا و بزرگی ساخته شده که بر چهار ستون سنگی استوار است. برج ناقوس سه طبقه است که در طبقه دوم آن ساعت بزرگی به وزن ۳۰۰ کیلوگرم نصب شده که صدای ناقوس آن تا دوردست به گوش می­رسد. این برج و ساعت در سال ۱۹۳۱ میلادی بنا شده است. در زیر این برج دو قبر وجود دارد؛ این قبرها متعلق به سربازی ارمنی و دیگری متعلق به پیشوایی ارمنی است.

در گوشه ديگری از حياط کلیسا، سنگِ يادبودِ مربوط به  ۵/۱ ميليون نفر ارمنی­ای ساخته شده است که در سال ۱۹۱۵ ميلادی قتل عام شده­اند.در صحن حياط کليسا چند نفر از ارامنه مشهور از جمله چند اسقف اعظم و نمايندگان سياسی کشورهای اروپايی که در اصفهان در گذشته اند به خاک سپرده شده اند.

کليسای وانک دارای تأسيسات مختلفی مانند موزه و کتابخانه است. موزه کليسا در سال ۱۳۲۲ هجری قمری ( ۱۹۰۵ ميلادی) ساخته شد. از جمله اشیاء این موزه تابلوهای نقاشی کار نقاشان اروپائی است که به کليسا اهداء کرده اند و همچنین تعدادی کتب خطی نفيس.

در زمان کوچ بزرگ ارمنیان جلفای آذربایجان به اصفهان در زمان شاه عباس، ارامنه همه چیز خود را جا گذاشتند اما تنها چیزی که نتوانستند از آن دل بکنند کتاب های با ارزشی بود که با تحمل زحمات فراوان کتابهای زیادی را با خود به اصفهان آوردند. تمام این کتابها کتابهای خطی هستند که روی پوست نوشته شده‌اند.

در زمانی که ارمنیان و پیشوایان مذهبی کلیسای وانک در سال های ۱۷۷۰ تا ۱۷۹۰ مورد آزار و اذیت قرار می گرفتند، کتابهای زیادی به خاطر بدست آوردن تفنگ و باروت فروخته شدند ولی در سال های بعد که اوضاع به تدریج بهتر شد دوباره این کتابها را جمع‌آوری کردند و در سال ۱۸۸۴ میلادی قسمتی از کلیسای وانک را به کتابخانه اختصاص دادند. کلیسای وانک در سال ۱۳۱۰ به ثبت ملی رسیده است. دیدن این کلیسا همراه با نقاشی های زیبای مذهبی آن و موزه و اشیاء قدیمی متعلق به ارمنیان را از دست ندهید!

ساختمان کلیسا

 

گفته می شد که ساخت کلیسای وانک حدود ۱۰ سال طول کشیده است و کتیبه ای روی سر در ورودی این کلیسا پیدا شده است که روی آن تاریخ شروع و پایان آن نوشته شده است: کلیسای آمنا پرگیچ در سال ۱۶۵۵ میلادی در زمان پادشاهی شاه عباس دوم و جاثلیقی «فیلیپوس» و پیشوائی خلیفه «داوید» و به یاری مردم خیر جلفا شروع شد و در سال ۱۶۶۴ میلادی به پایان رسید. ثواب عباداتی که در این کلیسا انجام می‌شود نصیب آنهایی که در قید حیاتند و یا در گذشته ‌اند شود.

کلیسای وانک البته فقط شامل یک عبادتگاه نمی شود بلکه از بخش های مختلفی تشکیل شده است که از آن ها می توان به موزه، کتابخانه و چاپخانه اشاره کرد این کلیسا حدود ۴ هزار متر وسعت دارد که دارای یک باغ بزرگ و فضای سبز در خارج از آن هم هست که با در نظر گرفتن این فضا چیزی حدود ۹ هزار متر مربع را در بر می گیرد.

کلیسای وانک به طور کلی دارا ی۲ گنبد است که یکی از آن ها بزرگ و دیگری کوچک است و جالب است بدانید که سبک ساخته شدن و معماری این گنبدها شما را فورا به یاد گنبد های ایرانی می اندازد و این بر خلاف گنبد های کلیساهای ارمنی است که به شکل مخروطی هستند. یکی از جالب ترین و هنری ترین بخش هایی که در وانک به چشم می خورد نقاشی های سقفی و دیواری آن هستند، این نقاشی ها به طور کلی از روی داستان های انجیل برداشته شده اند و یکی از اصلی ترین این نقاشی ها را می توان روی داخل گنبد و دیوار ها دید حتی در زاویه های این دیوارها هم این نقاشی ها به چشم می خورند.

از جمله ی این نقاشی ها می توان به تصاوری از تولد حضرت مسیح و تصاویری از بهشت و دوزخ اشاره کرد انی نقاشی ها آثاری از هنرمندان ارمنی هستند و البته این نقاشی ها تنها بخش های تشکیل دهنده ی تزیینات کلیسای وانک در اصفهان نیستند. از دیگر تزییناتی که در این کلیسا استفاده شده و به ککار رفته می شتونا به طلاکاری  تذهیب کاری اشاره کرد که این موزدد تقریاب م یتوان گفت که فقط در وانک به چشم می خورد.

 

یکی دیگر از بخش های مهم این کلیسا همان طور هم که در بالا گفته شد، موزه ی آن است که گفته می شود که خود این موزه تقریبا ۱۰۰ سال قدمت دارد. موزه ی بخش کلیسا بعدها و در سال ۱۹۰۵ میلادی به کمک شخصی به نام طاطاوس هونیان که نویسنده ای ارمنی بوده است ساخته شده است و در واقع در ابتدا اتاقک هایی بوده اند که در آن ها کتاب ها و اشیایی قدیمی مربوط به کلیسا، نسخه های خطی و قدیمی و اشیای تاریخی نگهداری می شده اند.

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان

کلیسای وانک اصفهان